Phản chiếu vô thời

Phản chiếu vô thời

Giám tuyển: Lê Nguyễn Duy Phương

Nghệ sĩ: Boris Zuliani

Địa điểm: S+ Six Senses Space – 168 Trấn Vũ, Trúc Bạch, Hà Nội

Thời gian: 08 – 28.11.2025

Khai mạc: 18h00 – 08.11.2025

Workshop: 09h00 – 12h00 – 09.11.2025

Nhiếp ảnh gia người Pháp Boris Zuliani bắt đầu hoạt động nhiếp ảnh tại Hà Nội từ năm 2007. Sau khi chuyển đến Hội An, anh chuyên tâm khám phá và phát triển kỹ thuật chụp ảnh trực tiếp lên kính – quy trình bảng ướt Collodion (Collodion wet plate process) – một phương pháp nhiếp ảnh cổ xưa do Frederick Scott Archer (Anh) và Gustave Le Gray (Pháp) phát minh năm 1851. Cùng với trợ lý Hugo Armano, Boris không ngừng nghiên cứu và sáng tạo, cho ra đời nhiều tác phẩm ấn tượng với kỹ thuật này.

Trên cánh đồng Điện Dương, Điện Bàn (Quảng Nam), Boris xây dựng một studio độc đáo, nơi anh thử nghiệm không ngừng để tạo ra những bức ảnh kính đầy mê hoặc. Không chỉ là người chụp, Boris tự xử lý toàn bộ các quy trình hóa học phức tạp – từ pha chế bạc nitrat, collodion, đến thuốc hiện và thuốc hãm. Nhờ đó, mỗi tác phẩm đều mang nét đặc trưng riêng, với độ chi tiết sắc nét và chiều sâu cuốn hút, đưa người xem bước vào hành trình xuyên thời gian. Chủ đề trong ảnh của Boris là những con người bình dị mà anh gặp trên đường phố Hội An – từ người bán hàng rong, tiểu thương chợ trời, đến những người bạn, đồng nghiệp thân thiết.

Quyết định áp dụng quy trình ảnh collodion ướt bắt nguồn từ mong muốn kết nối lại với bản chất hữu hình và giả kim của nhiếp ảnh. Không giống như sự hài lòng tức thời của ảnh kỹ thuật số, ảnh collodion ướt đòi hỏi sự chuẩn bị tỉ mỉ, thời gian chính xác và hiểu biết sâu sắc về hóa học. Cách tiếp cận này tạo nên mối liên hệ sâu sắc hơn giữa nhiếp ảnh gia, chủ thể và hình ảnh thu được. Việc lập studio tại Điện Bàn – xa khỏi nhịp sống sôi động – cho thấy khát vọng tìm về một không gian tĩnh tại, phù hợp với tính chất sâu lắng và chiêm nghiệm của kỹ thuật này.

Với hiểu biết kỹ thuật và đôi tay khéo léo, Boris đã phục dựng và cải tiến các máy ảnh có khả năng chụp kích thước lớn từ 50 × 50 cm đến 100 × 100 cm. Dự án tham vọng nhất của anh là biến chính studio thành “máy ảnh khổng lồ” với hệ thống cửa lùa cho phép kiểm soát ánh sáng và tạo ra các tấm ảnh kính kích thước tới 2m × 2m – một thành tựu kỹ thuật mở ra nhiều khả năng sáng tạo mới trong thực hành collodion.

Các tác phẩm trong triển lãm lần này giới thiệu vẻ đẹp thẩm mỹ và sức biểu đạt độc đáo của kỹ thuật ảnh collodion ướt. Nếu ảnh kỹ thuật số hướng đến sự hoàn hảo, thì collodion tôn vinh những vết xước, sai số và sắc độ tự nhiên – nơi vẻ đẹp nảy sinh từ chính sự bất toàn. Mỗi bức ảnh đều thấm đẫm dấu ấn con người, như một sự hiện diện sống động của ký ức và cảm xúc.

Triển lãm giới thiệu ba bộ ảnh Daydreams, Itinerant Vendors và Wanted! do giám tuyển Duy Phương lựa chọn.

Daydreams

Loạt ảnh Daydreams được thực hiện bằng kỹ thuật bảng ướt và phơi sáng kép, khắc họa thế giới của suy tưởng và giấc mơ. Mỗi khung hình như một ô cửa mở vào cảnh quan nội tâm – nơi ánh sáng, đường nét và bố cục hòa quyện, tạo nên không gian mờ ảo giữa thực và mơ.

Itinerant Vendors

Itinerant Vendors ghi lại vẻ đẹp mộc mạc của những gánh hàng rong trên đường phố Việt Nam. Mỗi tấm ảnh trên kính 50 × 50 cm là một lát cắt đời thường – nơi nghị lực, lao động và niềm kiêu hãnh hiện lên trong ánh sáng bạc lung linh.

Wanted!

Dự án Wanted! do Boris hợp tác cùng Một Mét Studio và Kyara Arthouse Hội An nhằm tôn vinh những nghệ nhân đã góp phần xây dựng không gian sáng tạo Kyara giữa đại dịch. Mỗi bức chân dung là lời tri ân tới bàn tay lao động và tinh thần tập thể.

Nhiếp ảnh di động – Hành trình sáng tạo

Song song với triển lãm, Boris còn thực hiện dự án nhiếp ảnh di động trong khuôn khổ Photo Hanoi ’25. Trên chiếc xe van được cải tạo thành phòng tối lưu động, anh rong ruổi qua nhiều vùng miền, chụp, tráng và in ảnh trực tiếp trên kính. Mỗi bức ảnh là một khoảnh khắc độc nhất – kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và sáng tạo đương đại.

Dự án là lời tri ân một kỹ thuật cổ xưa, đồng thời mang đến cho công chúng trải nghiệm hiếm có: được nhìn thấy thời gian “hiện hình” trên kính qua bàn tay của người nghệ sĩ.